Ada ve Ödev Makinesi

Ada ve Ödev Makinesi

İleri9–10 yaş12 sayfaLearning

Ada tereyağı süren bir ekmek kızartma makinesi yapabilirdi. Hava durumunu şarkıyla söyleyen bir kapı zili yapabilirdi. Bir keresinde kendi tekini bulan bir çorap bile yapmıştı. Çamaşır makinesi bunu bir kez bile becerememişti. Ama Ada, kesirleri bir türlü beceremiyordu. “Bunlar dilim!” dedi, perşembe günkü çalışma kâğıdına öfkeyle bakarak. “Sayı dilimleri! Sayılar pizza değil ki. Yenmiyorlar bile, niye kesiyoruz?” Alıştırma yapmak uzun sürüyordu. Alıştırma yapmak sıkıcıydı. Alıştırma, insanların aklına daha iyi bir fikir gelmeyince önerdiği şeydi. Ada'nın aklında daha iyi bir fikir vardı. Bolt'un kapağını açtı, on yedi kablo, bir kalem tutucu ve önemli bir iş için sakladığı bir çip taktı, sonra kapağı geri vidaladı. “Bolt,” dedi. “Ödevimi yap.” Bolt'un lamba gözü bir kez yanıp söndü. İki kez. Hem de çok hızlı.

Bolt tezgâha yuvarlandı. Kıskaç eli kalemi kavradı. Cızır cızır cızır… Tıpatıp Ada'nın kıvrım kıvrım el yazısıyla, yamuk yamuk yedilerine varana kadar. “GÖREV TAMAMLANDI.” Otuz ikide otuz iki. Sonraki hafta: “GÖREV TAMAMLANDI.” Tam puan. Ondan sonraki hafta: “GÖREV TAMAMLANDI.” Tam puan, bir altın yıldız ve eve bir not: Ada kesirlerde doğuştan yetenekliymiş. Anneanne notu, gözlüğünü burnunun ucuna kadar indirip okudu. “Doğuştan yetenekli,” dedi. “Vay vay. Hem de bu evde tek bir kalemin ucu körelmeden.” “Çok verimli çalışırım,” dedi Ada. “Çok bir şeysin, orası kesin.” Anneanne tahta kaşığını ona doğrulttu. “Unutma. Cumartesi. Yetmişinci yaş günüm. Limonlu kekim. Söz verdin.” “Çocuk oyuncağı,” dedi Ada. Burada şunu hatırlatmakta fayda var: Ada tarife bir kez bile bakmamıştı.

Cumartesi sabahı okulda Veli Sabahı töreni vardı. Okul müdürü de, çok kibarca, o meşhur kesir robotunun gelip veliler için işlem yapıp yapamayacağını sormuştu. Ada “olur” demişti. Ada'nın işi vardı. O yüzden Bolt tek başına gitti. Kaldırımda tıngır tıngır yuvarlanıyordu, kıskaç elinde bir beslenme paketi vardı. Hiç gerek yoktu, çünkü pille çalışıyordu. Ama Ada yine de hazırlamıştı. Sonra Ada, Anneannenin tarif kartını kutudan çıkardı. Anneannenin limonlu keki boşuna meşhur değildi. Bir keresinde mahalle şenliğinde bütün sokağı doyurmuştu. Yirmi kişilikti. Anneannenin partisi ise beş kişilikti. “Her şeyi dörde bölerim,” dedi Ada, kollarını sıvayarak. “Bu kadar basit.” İlk satırı okudu. Sonra bir daha okudu. Sonra ne olur ne olmaz diye kartı ters çevirdi.

Sekiz yumurta. Dört limon. İki su bardağı şeker. Üç su bardağı un. Bir su bardağı tereyağı. Ada çeyreğin ne olduğunu biliyordu. Tabii ki biliyordu. Çeyrek şeydi… hani şu… ortasında çizgi olan şey. Yüzü kızardı. Kulakları kızardı. Koruyucu gözlüğü bile ısınmış gibiydi. Üç hafta boyunca tam puan almıştı ama iki su bardağı şekerin çeyreği ne eder, söyleyemiyordu. Hiçbir şeyin çeyreğini söyleyemiyordu. Belki bir pizzanınkini söyleyebilirdi, o da başkası keserse. Saçma bir histi. Saçma bir tarifti. Saçma mı saçma bir kekti. “Ben bir mucidim,” dedi mutfağa. “Mucitlerin hesaba ihtiyacı yoktur. Mucitler içgüdüyle çalışır.” Yumurtaları kaptı. İçgüdüsü şöyle dedi: biraz.

Biraz yumurta. Bir yığın şeker. Kıvamı tamam görünene kadar un. Gözleri yanana kadar limon. Fırın 'dıt!' diye öttü. Ada kapağını açtı. Kek kabarmamıştı. Kek titrememişti bile. Kek, kalıbında küçük, sarı bir kaldırım taşı gibi oturuyordu ve Ada'dan çok, ama çok hayal kırıklığına uğramış görünüyordu. Anneanne içeri süzüldü, havayı kokladı ve keke tahta kaşığıyla vurdu. Tok! “Ne güzel,” dedi Anneanne. “Kapı takozu mu bu? Tam da bir kapı takozu lazımdı.” “Prototip o,” dedi Ada dişlerinin arasından. “Haa,” dedi Anneanne. Çaydanlığı ocağa koydu ve başka tek kelime etmedi. Bu, nedense daha da kötüydü. Ada sırtını dolaba dayayıp yere oturdu, kollarını dizlerine doladı. Partiye beş saat vardı. Kek yok. Fikir yok. Sonra koridordan gıcır gıcır paten tekerlekleri duyuldu.

Bolt, lambası parıl parıl, içeri yuvarlandı. “TÖREN BİTTİ. VELİLER ALKIŞLADI. GÖREV TAMAMLANDI.” “Süper. Harika. Acil durum!” dedi Ada, yerinden fırlayarak. “Anneannemin tarifi yirmi kişilik. Bize beş kişilik lazım. Yumurtaları böl.” Bolt yeni kutudan bir yumurta aldı. Lambasına doğru kaldırdı. İnceledi. Sonra böldü. Özenle. Tam ortadan. Kabuğuyla birlikte. Çatır! Şlap! “Öyle değil…” Çatır! Şlap! Çatır! Şlap! Çatır! Şlap! “DUR!” Bolt durdu. Sekiz yumurta, tezgâhın üstünde on altı kusursuz yarım hâlinde yatıyordu. Sarıları usul usul ekmek kızartma makinesine doğru kayıyordu. Bolt konuştu: “YUMURTALAR: BÖLÜNDÜ. GÖREV TAMAM…” “Sakın,” dedi Ada.

Ada derin bir nefes aldı. İçine bir sürü bağırış sıkıştırılmış cinsten bir nefes. “Yeni plan. Sen yapma. Bana öğret. Bir su bardağı tereyağının çeyreği ne kadar?” “CEVAP: DÖRTTE BİR.” “Neyin dörtte biri? Hem NEDEN?” “SORU ANLAŞILMADI.” “Nasıl buldun peki?” “CEVAP: DÖRTTE BİR.” “Aynısını söyledin! Sadece daha yüksek sesle!” Bolt'un lamba gözü titreşti. Sonra yavaş yavaş kısıldı. Her çalışma kâğıdındaki her işlemin cevabını biliyordu ama tek bir nedenini bilmiyordu. Ada birden anladı: Bolt, tam olarak onun yaptığı makineydi. “Peki,” dedi, gözlüğünü indirerek. “Seni yeniden programlarım. Sana bir Açıklama Fonksiyonu takarım.” Tornavidasını kaptı. Sonra durdu. Bir açıklamayı programlamak için, önce o açıklamayı bilmen gerekir.

Limonlarla başladı, çünkü limonlar hiç değilse elle tutulur şeylerdi. Yirmi kişiye dört limon. Limonları yan yana dizdi. Yirmi kişi, dört tane beşli grup ediyordu. Demek ki: dört limon, dört grup, her gruba bir limon. Parti ise sadece bir gruptu. “Bir limon,” dedi Ada. “Bak sen.” Tereyağı daha zordu. Bir su bardağı, dört paya. Bardak kesilmezdi, o yüzden düşünmek için bir limon kesti. Şak: iki yarım. Şak, şak: dört çeyrek, her biri küçük bir kayık. “Bir su bardağı tereyağı bir limon gibi,” dedi yavaşça. “Dörde kesiliyor. Bize de sadece bir kayık lazım.” Bolt bir kıskaç elini uzattı. Ada eline bir limon çeyreği koydu. Bolt hiçbir şey demedi. Anladığı kadarıyla, tamamlanan hiçbir şey yoktu. Ama lamba gözü, azıcık da olsa, daha parlak yandı.

Şeker iki su bardağıydı. İki bardak, dört paya. Ada eski bir çalışma kâğıdının arkasına iki yuvarlak kek çizdi, her bardak için bir tane, ve onları kesip çıkardı. Birincisini çeyreklere böldü. İkincisini de çeyreklere böldü. Sekiz dilim. “Bunları dört tabağa paylaştır,” dedi Bolt'a. Bolt paylaştırdı. Bir, iki, üç, dört. Bir, iki, üç, dört. Her tabağa iki dilim düştü. Ada iki dilimi birleştirdi. Tam yarım kâğıt kek ettiler. “İki çeyrek, bir yarım ediyor,” diye fısıldadı. “Yarım su bardağı şeker!” Anneanne tek kelime etmeden tezgâha yeni bir kutu yumurta bıraktı ve yine çıktı. Yumurtalar artık neredeyse insanla dalga geçecek kadar kolaydı. Sekiz yumurta, dört tabak, her birine iki. Ada bunu görebiliyordu, tıpkı bir kabloyu soymadan önce nereye gideceğini görebildiği gibi. Kırk dakikadır tornavidasına dokunmamıştı.

Sırada un vardı. Üç su bardağı. En beteri. Ada üç kupayı ağzına kadar suyla doldurdu, yanına dört boş bardak koydu. İlk kupayı dört bardağa eşit eşit döktü. Sonra ikincisini. Sonra üçüncüsünü. Her bardağa üç kez çeyrek bardak su düşmüştü. “Dörtte üç,” dedi Ada. “Dörtte üç su bardağı un.” Kıpırdamadan durdu, üstünden sular damlıyordu. Bolt'u yeniden programlamıyordu. Epeydir programlamıyordu. Açıklama Fonksiyonu pencere kenarında duruyordu: üç kablo, boş bir çip, yarım kalmış. Olsun. Açıklama yine de olmuştu. Sadece yanlış kafanın içinde olmuştu. Ya da belki doğru kafanın. “Haa,” dedi Ada. Sonra çok daha yüksek sesle: “HAAAA!” Bolt'un lambası öyle hızlı yanıp söndü ki vızıldadı.

Bir limon. İki yumurta. Yarım su bardağı şeker. Çeyrek su bardağı tereyağı. Dörtte üç su bardağı un. Ada her şeyi kendisi ölçtü. Bolt kâseyi tuttu. Kâse tutmakta Bolt'un üstüne yoktu. Kek fırından altın sarısı çıktı, yaz gibi kokuyordu. Bir de biraz yamuktu. Çok değil. Sadece biraz sola yatmıştı, sanki bir şeye kulak kabartıyormuş gibi. Saat altıda beş kişi mutfak masasının etrafına sıkıştı. Anneanne yedi mumu üfledi, her on yıl için bir tane, çünkü Ada yetmiş mumun duman alarmını öttüreceğini hesaplamıştı. Anneanne bir lokma aldı. Çiğnedi. Gözlerini kapadı. “Tadı benden,” dedi. “Yamukluğu senden.” Anneanne söyleyince bu, madalya sayılırdı.

O gece atölyede, sallanan ampulün altında, Ada Bolt'un kapağını son bir kez açtı. Cevap Fonksiyonu'nu çıkardı. Yerine daha çetrefilli bir şey yaptı. Kapağı vidaladı, gözlüğünü sildi ve arkasına yaslandı. “GÖREV TAMAMLANDI,” dedi Ada. Perşembe günü eve yeni bir kesir çalışma kâğıdı geldi. Ada tezgâha oturdu ve alışkanlıktan, o eski, o tatlı cızır cızırı bekledi. Onun yerine Bolt, lambası parlayarak yuvarlandı geldi ve bir kıskaç elini uzattı. Elinde bitmiş bir çalışma kâğıdı yoktu. Boş bir tabak vardı. “SORU,” dedi Bolt. “ÇEYREĞİN YARISI NEDİR?” Ada tabağa baktı. Bolt'a baktı. Sonra dişlerinin arasındaki boşluk görünene kadar kocaman sırıttı ve bir limona uzandı.

Son

Kahramanı çocuğunuz olan bir masal ister misiniz?

Bookybara’ya bir fikir verin; çocuğunuzun adı, yaşı ve okuma seviyesine göre resimli, yepyeni bir masal yazsın — uyku vaktinden önce hazır.

iPhone, iPad ve Android · Ücretsiz başlayın

Tüm hikayeleri gör →